W 2024 roku w polskich miastach zlikwidowano nocne dyżury aptek. Od tego czasu mieszkańcy nie mają możliwości zakupu leków przez całą dobę. Skąd wynikają te zmiany i czy jest szansa, aby nocne dyżury aptek w Zawierciu wróciły?
Przepisy prawa farmaceutycznego
Portal OtoZawiercie.pl zwrócił się do Starostwa Powiatowego w Zawierciu z pytaniami dotyczącymi możliwości przywrócenia nocnych dyżurów aptek oraz przyczyn ich obecnego braku. Jak informuje Starostwo Powiatowe, zasadniczy wpływ na obecną organizację pracy aptek miała nowelizacja ustawy Prawo farmaceutyczne, która weszła w życie w 2024 roku. Zmiana przepisów zniosła obowiązek zapewniania całodobowych dyżurów aptek.
„Ustawa Prawo farmaceutyczne, po zmianach w 2024 r., zniosła obowiązek całodobowych dyżurów aptek, zastępując je krótszymi dyżurami” – przekazała dla OtoZawiercie.pl, Iwona Kuźniak, Naczelnik Wydziału Promocji Powiatu i Współpracy z NGO.
Zgodnie z obowiązującymi regulacjami, dyżur nocny oznacza obecnie dyżur trwający dwie kolejne godziny pomiędzy 19.00 a 23.00. Dyżur w dni wolne od pracy obejmuje cztery kolejne godziny w przedziale od 10.00 do 18.00. Jak podkreśla Starostwo, dyżury te są finansowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia i mają charakter dobrowolny dla aptek.
Apteka wyznaczona do pełnienia dyżurów na terenie powiatu
Starostwo wskazuje, że na terenie powiatu zawierciańskiego apteką ogólnodostępną spełniającą kryteria wynikające z przepisów i wyznaczoną do pełnienia dyżurów jest Apteka Centrum (Słoneczna), zlokalizowana przy ul. Powstańców Śląskich 8 w Zawierciu. Apteka ta w dni wolne od pracy jest czynna w godzinach od 8.00 do 21.00, natomiast w dni robocze do godziny 23.00.
Dostępność usług farmaceutycznych
W odpowiedzi podkreślono, że zgodnie z art. 94 Prawa farmaceutycznego, Zarząd Powiatu, którego siedzibą jest miasto liczące więcej niż 40 tys. mieszkańców, nie ma obowiązku wyznaczania aptek do pełnienia dodatkowych, ponadnormatywnych dyżurów nocnych lub dyżurów w dni wolne od pracy, jeśli rozkład godzin pracy aptek zaspokaja potrzeby mieszkańców.
„Organizacja pracy aptek na terenie Powiatu spełnia ustawowe wymogi dostępności usług farmaceutycznych, w tym dostępności w porze nocnej, w niedziele, święta oraz inne dni wolne od pracy” – wskazano w piśmie.
Głos mieszkańców
Kwestia braku nocnych dyżurów budzi niepokój wśród części mieszkańców. Mieszkanka jednego z osiedli, napisała ostatnio wiadomość do naszego portalu, w której wspomina sytuację z ostatnich miesięcy, kiedy w środku nocy nie mogła kupić leków dla chorego dziecka.
„Mój kilkuletni syn dostał w nocy bardzo wysokiej gorączki. Skończyły nam się leki przeciwgorączkowe, a żadna apteka w Zawierciu nie była już czynna. Sprawdzałam kilka adresów i dzwoniłam ale wszędzie było zamknięte. Ostatecznie musieliśmy jechać do innego miasta co przy takim stanie dziecka było bardzo stresujące” – relacjonuje kobieta.
Jak podkreśla, sytuacje nagłe nie zawsze oznaczają konieczność wzywania pogotowia czy wizyty na SOR-ze, jednak brak dostępu do podstawowych leków w nocy może znacząco utrudnić opiekę nad dziećmi, osobami starszymi czy przewlekle chorymi.
„Nie chodzi o to żeby wszystkie apteki pracowały całą noc codziennie, ale żeby w takich nagłych przypadkach była realna możliwość kupienia leków. Teraz tej możliwości po prostu nie ma” – dodaje mieszkanka.
Finansowanie dodatkowych dyżurów
Starostwo zwraca również uwagę na aspekt finansowy ewentualnych ponadnormatywnych dyżurów nocnych. Jak wyjaśniono, dyżury wykraczające poza zakres przewidziany w ustawie musiałyby być finansowane ze środków własnych samorządu powiatowego.
„Wyznaczenie takiego dyżuru nie może być działaniem bezpodstawnym, wymaga uzasadnienia i wskazania faktycznych potrzeb” – czytamy w odpowiedzi. W piśmie zaznaczono również, że nieuzasadnione wydatkowanie środków publicznych mogłoby zostać uznane za niegospodarność.
Rola aptek w systemie zabezpieczenia zdrowotnego
W odpowiedzi Starostwo Powiatowe odniosło się także do roli aptek w systemie ochrony zdrowia. Wskazano, że apteki nie świadczą usług ratujących zdrowie i życie. Zabezpieczenie zdrowotne mieszkańców w porze nocnej ma być, według Starostwa, zapewniane poprzez nocną i świąteczną opiekę zdrowotną, leczenie szpitalne oraz ratownictwo medyczne realizowane na terenie powiatu.
Brak planów przywrócenia nocnych dyżurów
Z informacji przekazanych przez Starostwo Powiatowe wynika, że obecnie Zarząd Powiatu nie rozważa przywrócenia nocnych dyżurów aptek w Zawierciu. Decyzja ta oparta jest na obowiązujących przepisach prawa, ocenie dostępności usług farmaceutycznych oraz analizie możliwości finansowych samorządu.
